شهاب شهسواری در روزنامه اعتماد نوشت: همزمان با ورود سفیر جدید روسیه، آناتولی آنتونف، به ایالات متحده، وزارت خارجه امریکا اعلام کرده است که سه کنسولگری روسیه در ایالت‌های امریکا باید ظرف دو روز تعطیل شوند
شهاب شهسواری در روزنامه اعتماد نوشت: همزمان با ورود سفیر جدید روسیه، آناتولی آنتونف، به ایالات متحده، وزارت خارجه امریکا اعلام کرده است که سه کنسولگری روسیه در ایالت‌های امریکا تعمیر گوشی باید ظرف دو روز تعطیل شوند.

تصمیم پوتین برای اخراج بیش از ٧٠٠ دیپلمات سفارت امریکا، با یک ماه تاخیر با واکنش دولت ایالات متحده امریکا روبه‌رو شد. دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا پنجشنبه شب دستور داد تا ٣ دفتر نمایندگی دیپلماتیک روسیه، از جمله کنسولگری روسیه در سان‌فرانسیسکو و دفاتری در ایالت‌های واشنگتن و نیویورک تعطیل شوند.

روسیه در واکنش به این تحریم‌ها به خرید بلیط هواپیما وزارت خارجه امریکا اعلام کرد که باید از تعداد دیپلمات‌های امریکایی در خاک روسیه ٧٥٥ نفر را به امریکا بازگرداند. واشنگتن و روسیه با وجود تمام درگیری‌ها، حتی در اوج جنگ سرد نیز بزرگ‌ترین ماموریت‌های دیپلماتیک خارجی را در خاک یکدیگر داشتند.

یکی از مهم‌ترین دیدارهای جنجالی که کیسلیاک در آن حاضر بود، دیدار رسمی بهار سال جاری وزیر خارجه روسیه با دونالد ترامپ در اتاق بیضی کاخ سفید بود.

روسیه، اپل سنتر بعد از گمانه‌زنی‌های زیاد، در همین حین تصمیم گرفت تا سفیر جنجالی خود در واشنگتن، سرگئی کیسلیاک را از امریکا فرابخواند و یک افسرپیشین ارتش و دیپلمات باسابقه به نام آناتولی آنتونف را جانشین او کند. آنتونف، یکی از طرفداران جدی اقدام روسیه در ضمیمه کردن شبه جزیره کریمه به خاک خود است و از سوی اتحادیه اروپا به همین دلیل در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته.

لاوروف تاکید کرده بلیط هواپیمایی است که کشورش همچنان آمادگی این را دارد تا «همکاری‌های سازنده میان دو کشور بر اساس منافع مسکو» از سر گرفته‌شود، با این حال با اشاره به رفتار دولت امریکا تاکید می‌کند: « برای رقص تانگو دو شریک لازم است، در شرایطی که می‌بینیم همچنان طرف مقابل اصرار دارد که به تنهایی برقصد.»

خداحافظی کیسلیاک

دولت روسیه چند روز پیش از آن در مهر ماه ١٣٦٥ به سفارت امریکا در مسکو اعلام تور بالی کرده‌بود که دیگر حق ندارد از کارمندان محلی با تابعیت روس در هیچ مقامی استفاده کند، دستوری که باعث اخراج صدها کارمند محلی روس از دفاتر دیپلماتیک امریکا شد. در برابر دولت ریگان دستور داد تا دولت روسیه تعداد دیپلمات‌های خود در امریکا را در عرض دو سال به کمتر از ١٠٠ دیپلمات برساند.

درگیری‌های اخیر دیپلماتیک میان واشنگتن و مسکو، بر خلاف میل رهبران دو کشور در سه دهه گذشته بی‌سابقه تور هوایی مشهد است. سال ١٩٨٦ آخرین باری بود که رونالد ریگان، رییس‌جمهور وقت امریکا تصمیم گرفت تا تعداد زیادی از دیپلمات‌های روس را از واشنگتن اخراج کند.

دیدار تیرماه سال جاری میان ترامپ و پوتین بعد از مدت‌ها گمانه‌زنی در مورد احتمال دیدار رسمی دو طرف انجام شد، اما بر خلاف انتظار نتایج عملی زیادی نداشت و نهایتا به تصویب تحریم‌ها از سوی امریکا و اخراج دیپلمات‌های امریکا از روسیه منجر شد.

حال تور یزد لحظه آخری کیسلیاک جنجالی جای خود را به آنتونف داده است. فردی که وظیفه خود را بازسازی روابط مسکو- واشنگتن عنوان کرده، اما مشخص نیست این نظامی- دیپلمات روس، که در سپهر سیاسی روسیه به عنوان فردی به‌شدت تندرو شناخته می‌شود، در رسیدن به هدفش تا چه اندازه موفق باشد.

تلاش نافرجام ترامپ برای بهبود روابط

ضرب‌الاجل تعطیلی این دفاتر دیپلماتیک، درست با فرصت مسکو به واشنگتن تور خارجی لحظه آخری برای فراخواندن ٧٥٥ دیپلمات روس تا روز یک سپتامبر (جمعه) همزمان بود و عملا انتقام دیپلماتیک دولت امریکا از تصمیم دولت روسیه محسوب می‌شد.

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در واکنش به اعلام خبر تعطیلی دفاتر دیپلماتیک روسیه در سه شهر امریکا گفته است که «مسکو نسبت به تصمیم‌هایی که باعث افزایش تنش‌ها شده است احساس نارضایتی می‌کند» و تاکید کرده است پس از «بررسی دقیق جزییات فرمان جدید تور زمینی مشهد واشنگتن، واکنش روسیه را اعلام خواهد کرد.»

سابقه تاریخی اخراج دیپلمات‌های روسیه و امریکا

به اضافه رسانه‌های امریکایی ادعا کردند که در این دیدار ترامپ تعدادی سند محرمانه دولت امریکا در مورد سوریه را در اختیار وزیر خارجه و سفیر روسیه قرار داده است.

هر چند رهبران دو کشور از شرایط موجود اظهار نارضایتی می‌کنند و هنوز امیدوار هستند تا راه‌هایی برای بهبود روابط تور زمینی اهواز دو جانبه پیدا کنند، اما دولت ترامپ در واشنگتن از سوی نمایندگان کنگره و رسانه‌ها به‌شدت تحت فشار است و هر گامش در جهت بهبود روابط با مسکو، به عنوان شاهدی بر وابستگی او به پوتین و نقش روسیه در انتخابش به عنوان رییس‌جمهور تفسیر می‌شود.

به سرعت سقف تحمل دیپلمات‌های امریکایی و روسی در خاک یکدیگر به ٣٢٠ نفر رسید، رقمی که نسبت به بیش از هزار دیپلمات در هر سفارت پیش از آن بسیار پایین‌تر تور قشم هوایی بود. بعد از ٣١ سال، دوباره واشنگتن و مسکو در مسیر کاهش تعداد دیپلمات‌های خود قرار گرفته‌اند.

کیسلیاک، که پیش از آنتونف ٩ سال سفارت روسیه در واشنگتن را بر عهده داشت، به دلیل حضورش در بسیاری از دیدارها با مقامات و اعضای کارزار انتخاباتی ترامپ به عنوان عامل روسیه برای دخالت در انتخابات سال گذشته امریکا تحت فشار زیادی قرار داشت.

کیسلیاک در چندین دیدار با حضور پسر و داماد دونالد چارتر مشهد ترامپ پیش از انتخابات حاضر بوده و همچنین تماس‌های زیادی میان او و مدیر پیشین کارزار انتخاباتی ترامپ، پل مانافورت وجود داشته است. مانافورت که در روزهای منتهی به انتخابات از ریاست کمپین انتخاباتی ترامپ کنار گذاشته‌شده‌بود، این روزها یکی از اهداف اصلی اف‌بی‌آی در پرونده موسوم به «تبانی با روسیه در انتخابات ریاست‌جمهوری امریکا» است.

ترامپ از نخستین روزهای تبلیغات انتخاباتی‌اش تور ارزان مالزی همواره تاکید می‌کرد که مسکو و واشنگتن می‌توانند رابطه بهتری با هم داشته‌باشند، اما هیچ کس دیگر در واشنگتن با این ادعای ترامپ موافق نبود تا جایی که مخالفانش او را متهم کردند که با استفاده از نفوذ روسیه در واشنگتن به قدرت رسیده است.

کنگره امریکا طرحی را تصویب کرده‌بود که بر اساس آن تحریم‌های تازه‌ای علیه روسیه، به دلیل دخالت در انتخابات امریکا و ایجاد بی‌ثباتی در کشورهای خرید بلیط هواپیما ایران ایر همسایه، علیه کره شمالی، به دلیل ادامه برنامه هسته‌ای و موشکی و علیه ایران، به بهانه بی‌ثبات کردن منطقه و نقض حقوق بشر، وضع می‌کرد. در این مصوبه برای نخستین بار اختیار رییس‌جمهور برای توقف اجرای بخش‌هایی از تحریم‌ها از او گرفته‌شده‌بود.

در متنی محرمانه که پس از این دیدار از سوی رسانه‌های امریکایی با عنوان متن پیاده شده گفت‌وگوهای ترامپ منتشر شد، از قول رییس‌جمهور امریکا تور مشهد لحظه آخری در مورد رییس برکنار شده اف‌بی‌آی آمده‌بود «من تحت فشار زیادی در مورد رابطه با مسکو قرار داشتم… (رییس پیشین اف‌بی‌آی) آدم خل و چلی بود… این فشار الان (بعد از برکناری رییس اف‌بی‌آی) بر طرف شده است. »

به خصوص که آنتونف درست در نخستین روز ورودش به خاک امریکا، در واکنش به تصمیم امریکا برای بستن دفاتر دیپلماتیک روسیه، از لنین، رهبر انقلاب کمونیستی روسیه نقل قول کرد و از همکاران خود تور ارزان بدروم با عنوان «رفقا» یاد کرد، موضوعی که بیش از اینکه شاهدی بر گام برداشتن در مسیر بهبود روابط باشد، یادآور روزهای جنگ سرد و جهان دوقطبی است.

بیش از یک ماه پیش، روز دوشنبه ١١ مرداد دونالد ترامپ با امضای مصوبه «مبارزه با دشمنان امریکا از طریق تحریم» که چهار روز قبل از آن توسط کنگره تصویب شده‌بود، پا در راهی گذاشت که همه پل‌هایش برای بهبود روابط با مسکو را تخریب می‌کرد.

ترامپ و پوتین پرواز چارتر تاکنون یک دیدار خصوصی در حاشیه اجلاس گروه ٢٠ در آلمان داشتند که حتی این دیدار سران دو ابرقدرت پیشین جنگ سرد نیز باعث جنجال‌هایی در امریکا شد، چرا که ترامپ تصمیم گرفت بعد از یک دیدار رسمی در حاشیه اجلاس، دقایقی را بدون حضور هیچ فرد دیگر، جز مترجم شخصی ولادیمیر پوتین با او صحبت کند.

ترامپ در واشنگتن، در منگنه‌ای قرار گرفته است که از یک سو هدفش را بهبود روابط با روسیه اعلام می‌کند تور ارزان مالدیو و از سوی دیگر هر اقدامش به عنوان امتیاز دادن به مسکو و وابستگی به پوتین تفسیر می‌شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *